Polityka gospodarcza
Deficyt budżetowy 2024: gdzie naprawdę poszły pieniądze?
Przeszukaliśmy sprawozdanie roczne Ministerstwa Finansów i wyciągnęliśmy 12 liczb, które mówią więcej niż komunikat prasowy.
Deficyt budżetu państwa w 2024 roku zamknął się kwotą 184,3 mld zł — to rekord w historii polskich finansów publicznych, przekraczający poprzedni szczyt z 2020 roku o ponad 40 mld zł. Ministerstwo Finansów opisało ten wynik jako efekt „inwestycji w bezpieczeństwo i transformację". Sprawdziliśmy, co dokładnie kryje się za tą frazą. Największa pojedyncza pozycja wydatków to obrona narodowa: 137 mld zł, co odpowiada 4,1% PKB. To drugi wynik w NATO po Stanach Zjednoczonych. Druga w kolejności jest obsługa długu publicznego: 66 mld zł, wzrost o 28% względem roku poprzedniego — bezpośredni efekt wyższych stóp procentowych i emisji obligacji na rynkach zagranicznych. Transfery społeczne (800+, 13. emerytura, świadczenia dla uchodźców) pochłonęły łącznie 112 mld zł. Inwestycje infrastrukturalne — drogi, koleje, sieci energetyczne — stanowiły 9,3% łącznych wydatków, co oznacza realny spadek udziału w stosunku do lat 2019–2021. Dochody budżetowe wzrosły o 11% rok do roku dzięki wyższym wpływom z VAT i PIT, ale dynamika wydatków przebiła dochody o 19 punktów procentowych. Relacja długu publicznego do PKB przekroczyła 55%, zbliżając się do konstytucyjnego progu ostrożnościowego. Szczegółowa struktura wydatków pokazuje, że Polska finansuje wzrost bezpieczeństwa zewnętrznego kosztem inwestycji w infrastrukturę i ograniczonego bufora fiskalnego na wypadek spowolnienia gospodarczego.